Gaixotasun arruntagatiko eta lanetik kanpoko istripuagatiko prestazioa (ABE)

Langile batek gaixotasun arrunt baten edo lanetik kanpoko istripu baten ondorioz bere jarduera egin ezin duenean, FREMAPek aldi baterako ezintasunagatiko prestazioaren kudeaketa arina eta segurua bermatzen du. Gizarte Segurantzarekin Elkarlanean Diharduen Mutualitate gisa, GSINekin eta Osasun Sistema Publikoarekin lankidetzan ari gara, izapide mediko, administratibo eta ekonomiko egokiak ziurtatzeko. Orri honetan aurkituko duzu zer estaltzen duen prestazioak, baldintzak, beharrezko dokumentazioa eta jarraitu beharreko urratsak, langilea, autonomoa, enpresa edo lan-aholkularitza izan.

Orri honetan azalduko dizugu, argi eta urratsez urrats, nork eska dezakeen, zer baldintza bete behar diren eta nola izapidetu behar den FREMAPekin.

Prestazioak babestutako pertsonak

Gaixotasun arruntagatiko edo lanetik kanpoko istripuagatiko aldi baterako ezintasunagatiko prestazioa aldi baterako jarduera profesionalik egin ezin dutenei eta osasun-laguntza behar dutenei zuzenduta dago. Honako hauek sar daitezke:

Besteren konturako langileak eta Araubide Orokorreko asimilatuak.
Sistema berezietako langileak (nekazaritza, etxea, itsasoa, ikatz-meatzaritza).
Kontingentzia arrunt estaliak dituzten autonomoak (LAAB).
Funtzionario zibil eta militarrak, aplikazio-erregimenak Gizarte Segurantzaren sistemara igortzen duenean.

Babesak berez hasten diren gaixotasunak zein lan-harremanik gabeko istripuak estaltzen ditu, betiere baja medikoa badago eta kotizazio-baldintzak betetzen badira. FREMAP erakunde ordaintzaile gisa aritzen da hilaren 16tik aurrera, zuzeneko ordainketa edo ordainketa eskuordetua dagokien prozesuetan.

Sorospena eskuratzeko baldintzak

Prestazioa jasotzeko, baldintza hauek bete behar dira:

Baldintza orokorrak

Gizarte Segurantzan altan edo antzeko egoeran egotea.
Lanerako ezinduta egotea eta Osasun Sistema Publikoaren osasun-laguntza jasotzea.
Osasun Zerbitzu Publikoak emandako bajaren parte medikoa izatea.

Kotizazio-betekizuna (gabealdia)

Gaixotasun arrunta: aurreko 5 urteetan 180 egunez kotizatu izana.
Lanetik kanpoko istripua: ez du gabealdirik eskatzen.
Autonomoak: baldintza berak, kuotetan egunean egoteaz gain (zorra badago, ordaintzeko gonbidapen-mekanismoa).

Eskatutako gabeziarik gabeko egoerak

Bigarren mailako dismenorrea ezgaitzailea
Haurdunaldia etenez gero
Organoak edo ehunak ematea

EGOERA BEREZI horietan, baja medikoaren egunean enpresaren soldata jasoko da edo ez da sorospenik jasoko (autonomoaren kasuan) eta medikuaren bajaren hurrengo egunetik aurrera jasoko da prestazioa, honako egoera hauetan:

Haurdunaldia etenez gero
Haurdunaldiko 39. astea

Aldiz, aldi baterako ezintasunagatiko sorospena jasoko da baja medikoaren egunetik, beste egoera hauetan:

Transplanterako organo eta ehunen zuzeneko emaileak
Bigarren mailako dismenorrea ezgaitzailea

Kasu bakoitzaren arabera beharrezkoak diren dokumentuak

Lan-harremanik dagoen

Enpresak RED sistemaren bidez bidali behar ditu datu ekonomikoak.

Pertsona langile autonomoak (LAAB)

Jardueraren egoeraren deklarazioa (epea: 15 egun baliodun baja ematen denetik).
Kuoten ordainketan egunean dagoela egiaztatzen duen agiria, hala badagokio.

Zuzeneko ordainketaren eskaera FREMAP

FREMAPen eskaera ofiziala.
Enpresa-ziurtagiria (lan-harremana amaitu denean).
Bankuko datu zuzenak ordaintzeko.

FREMAPek informazio gehigarria eska dezake gabezia, kotizazioa edo egoera medikoa egiaztatzeko.

Eskubidearen hasiera eta funtsezko denborak

Prestazioaren hasiera

1–3 egunak: sorospenik gabe.
4-15 egunak: enpresak ordaintzen du (besteren konturako langileak).
16. egunetik aurrera: FREMAPen ordainsaria.
Autonomoak: 4. egunetik aurrerako sorospena.

Ebazpena

FREMAPek ordainketa zuzenaren eskaerak ebazten ditu, gehienez ere, 30 egun naturaleko epean, espedientea osorik dagoen egunetik zenbatzen hasita.

Aldi baterako ezintasunaren iraupena

365 egunera arte.
180 egun gehiagoko luzapena (gehienez 545 egun).
730 egunera arteko atzerapena kalifikazioan (GSIN)

Eskubidearen preskripzioa

Baja medikoa hartu eta 5 urtera.

Nola jokatu behar duzun, urratsez urrats

Langilearentzako ibilbidea erraza da faseka ikusten badugu:

Joan Osasun Sistema Publikora. Lortu medikuaren baja-agiria. SPSak automatikoki bidaltzen dio informazioa GSINari.

FREMAPi eta enpresari jakinaraztea. GSINek elektronikoki bidaltzen ditu parteak FREMAPera. Enpresak datu ekonomikoak jakinarazten ditu REDen bidez.

Autonomoa bazara, aurkeztu jardueraren aitorpena 15 egun balioduneko epean.

FREMAPen berrikuspena. Hauek baliozkotuko ditugu: alta-egoera, gabealdia, kotizazioak, dokumentazioa eta koherentzia klinikoa.

Ebazpena eta jakinarazpena. FREMAPek eskubidea aitortu edo ukatuko du, eta ofizialki jakinaraziko dizu.

Zer da kontingentzia arruntengatiko aldi baterako ezintasuna?

Aldi baterako ezintasuna, non langileak ezin duen bere jarduera egin gaixotasun arruntagatik edo lanekoa ez den istripuagatik, osasun-laguntza jasoz eta lan egiteko ezinduta egonda.

Zenbat irauten du prestazioak?

365 egunera arte, 180 egunez luza daitekeena. 730 egunera arte luza daiteke, GSIN ezintasun iraunkorra baloratzen ari bada.

Bajan nagoela lan egin dezaket?

Ez. Bateraezina da eta eskubidea etetea dakar.

Inpugnatu al dezaket medikuaren alta?

Alta-parteak administrazio-egintzak dira, eta, beraz, bide horretan eta lan-arloko jurisdikzioan aurkara daitezke. Lan-arloko Jurisdikzioaren Legeak espezialitate jakin batzuk aurreikusten ditu alta medikoen aurkaratzeari dagokionez (berezitasunen batekin aldi baterako ezintasuneko egoera 365 egunetik gorakoa denean).

Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak aldi baterako ezintasunaren 366. egunean edo hurrengo egun baliodunean emandako alten kasu berezietan, onuradunak, lau egun naturaleko epean, bere desadostasuna adieraz diezaioke ikuskapen medikoari.

Autonomoa naiz eta dokumentazioa aurkezten atzeratu nintzen. Eskubidea galduko dut?

3 hilabete baino gehiago igarotzen badira, 3 hilabeteko atzeraeraginarekin bakarrik ordainduko da, justifikatutako salbuespenetan izan ezik.

Zer gertatzen da enpresak sorospena ordaintzen ez badu?

Ordainketa zuzena eska dezakezu FREMAPen.