Jarduera eteteagatiko langile autonomoentzako prestazio ekonomikoak

2023ko urtarrilaren 1etik aurrera, langile autonomoek prestazio hauek jaso ahalko dituzte:​

Norberaren konturako jarduera aldi baterako edo behin betiko eteten duten langile autonomoentzako jardunari uzteagatiko prestazio arrunta.

Autonomoek jarduerari uzteagatiko prestazioa berariaz sortutako sistema da, euren jarduera ekonomikoa edo profesionala Erabat utzi dutenak babesteko, Behin betiko edo Aldi baterako utzi dutela ere (legeak eta araudiak jasotako eta kalkulatutako egoeretan baino ez), baldin eta haien nahiaren kontra egin behar izan badute, araudian azaldutako arrazoiren bat tarteko izan dela. 

  • Arrazoi ekonomikoak, teknikoak, antolakuntzazkoak edo ekoizpenaren ingurukoak. 
  • Ezinbesteak bultzatuta. 
  • Lizentzia administratiboa galdu izana. 
  • Genero indarkeria. 
  • Ezkontidearengandik banatzea edo dibortziatzea. 

  • Araudi berezian alta ematea 
  • Jarduera utzi aurreko hogeita lau hilabeteetan, gertaera eragilearen hilabetea barne hartuta, gutxienez, hamabi hilabetez kotizatu izana 
  • Lan-merkatura itzultzeko, bere burua aktibo eta eskuragarri mantentzeko konpromisoa hartzea. 
  • Erretiroarengatiko pentsioa ekarpenezko aldaeran jasotzeko eskubiderik ez izatea. 
  • Kotizazioen ordainketan egunean egotea erregimen berezian, eta lan-arloko betebeharrak betetzea, baldin eta langileak bere ardurapean baditu.

Prestazioa eskatzeko, FREMAPen bete eta aurkeztu behar da eskaeraren inprimakia.

Norberaren konturako jarduera partzialki uzteagatiko prestazio arrunta, jarduera hori eta bere jarraitutasun murriztua bateragarri egiteko aukera ematen duena.

Baldin eta agintaritza publiko eskudunak larrialdi-adierazpena egin badu, eta deklarazio horrek sektore edo lantoki baten jarduerari eragiten badio, eta autonomoari diru-sarrerak, gutxienez, % 75 jaisten bazaizkio aurreko urteko aldi beraren aldean, betiere hileko diru-sarrerak lanbide arteko gutxieneko soldatara edo kotizatzen ari zen oinarriaren zenbatekora iristen ez badira, soldata txikiagoa denean.

  • Horrez gain, jarduera behin betiko uzteko prestazio arruntean betetzen diren sarbide-baldintza berberak bete beharko dira, araubide berezian baja ematea izan ezik; kasu horretan, prestazioa norberaren konturako jardueraren jarraitutasun murriztuarekin bateragarria izatea onartuko da.
  • Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren 331.1.b) artikuluan ezarritakoa aplikatzen da.
  • Prestazioaren zenbatekoa oinarri arautzailearen % 50ekoa izango da, hau da, legezko etete-egoeraren aurreko hamabi hilabete jarraituetan kotizatutako oinarrien batez bestekoa, onuradunaren familia-zirkunstantzien arabera gehieneko eta gutxieneko mugak aplikatu gabe. Prestazioa jasotzeko gehieneko aldia jarduera uzteagatiko aurretiazko kotizazioaren araberakoa izango da, jarduera behin betiko uzteagatiko prestazio arruntean bezala
  • Prestazioa eskatzeko, FREMAPen bete eta aurkeztu behar da eskaeraren inprimakia.

Baldin eta:

  • Besteren konturako langile guztien lanaldia, gutxienez, % 60 murrizten bada, edo, bestela, langileen % 60ri, gutxienez, lanaldia eten bazaie.
  • Zerga-administrazioan, eskaera egin aurreko bi hiruhileko fiskaletan, sarrera arruntak edo salmentak, gutxienez, urte arteko % 75 murriztu badira. 
  • Autonomoaren hileko errendimendu garbiak, hiruhileko horietan, garatzen dituen jarduera ekonomiko, enpresarial edo profesional guztiengatik, ez badira iristen lanbide arteko gutxieneko soldataren zenbatekora, edo kotizatzen zuen oinarriaren zenbatekora, hura txikiagoa bada. 

Horrez gain, jarduera behin betiko uzteagatiko prestazio arruntean betetzen diren sarbide-baldintza berberak bete beharko dira, araubide berezian baja ematea eta establezimendua ixtea izan ezik; kasu horretan, prestazioa eta norberaren konturako jardueraren jarraitutasun murriztua bateragarriak izatea onartuko da.

Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren 331.1.a.4 artikuluan ezarritakoa aplikatzen da. 

Prestazioaren zenbatekoa oinarri arautzailearen % 50ekoa izango da, hau da, legezko etete-egoeraren aurreko hamabi hilabete jarraituetan kotizatutako oinarrien batez bestekoa, onuradunaren familia-zirkunstantzien arabera gehieneko eta gutxieneko mugak aplikatu gabe. Prestazio ekonomikoarekin batera, mutualitateak araubide bereziaren kuotaren % 50 ordainduko dio zuzenean onuradunari, eta horrek Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Nagusian ordaindu beharko ditu bere kotizazio guztiak. Prestazioa jasotzeko gehieneko aldia jarduera uzteagatiko aurretiazko kotizazioaren araberakoa izango da, jarduera behin betiko uzteagatiko prestazio arruntean bezala. 

Prestazioa eskatzeko, FREMAPen bete eta aurkeztu behar da eskaeraren inprimakia.

Baldin eta:

  • Hartzekodunekin eska daitezkeen zorrak baldin badituzte (Gizarte Segurantzarekiko betebeharrak ez betetzeagatiko zorrak eta zerga-zorrak izan ezik), eskaera egin aurreko bi hiruhileko fiskaletan diru-sarrera arrunten edo salmenten % 150etik gorako bateraturiko zenbatekoan.
  • Diru-sarrerek edo salmentek, gutxienez, % 75eko murrizketa izan behar dute aldi horietan, aurreko ekitaldiko edo ekitaldietako aldi horiekiko.
  • Autonomoak garatzen dituen jarduera ekonomiko edo profesional guztiengatiko hileko etekin garbiak (Gizarte Segurantzarekiko betebeharrak eta zergak ez betetzeagatiko zorrak izan ezik) ez badira iristen lanbide arteko gutxieneko soldataren zenbatekora edo kotizatzen ari zen oinarriaren zenbatekora, soldata txikiagoa denean.

Horrez gain, jarduera behin betiko uzteagatiko prestazio arruntean betetzen diren sarbide-baldintza berberak bete beharko dira, araubide berezian baja ematea eta establezimendua ixtea izan ezik; kasu horretan, prestazioa eta norberaren konturako jardueraren jarraitutasun murriztua bateragarriak izatea onartuko da.

Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren 331.1.a.5 artikuluan ezarritakoa aplikatzen da.

Prestazioaren zenbatekoa oinarri arautzailearen %50ekoa izango da, hau da, legezko etete-egoeraren aurreko hamabi hilabete jarraituetan kotizatutako oinarrien batez bestekoa, onuradunaren familia-zirkunstantzien arabera gehieneko eta gutxieneko mugak aplikatu gabe. Prestazio ekonomikoarekin batera, mutualitateak araubide bereziaren kuotaren % 50 ordainduko dio zuzenean onuradunari, eta horrek Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Nagusian ordaindu beharko ditu bere kotizazio guztiak. Prestazioa jasotzeko gehieneko aldia jarduera uzteagatiko aurretiazko kotizazioaren araberakoa izango da, jarduera behin betiko uzteagatiko prestazio arruntean bezala.

Prestazioa eskatzeko, FREMAPen bete eta aurkeztu behar da eskaeraren inprimakia.

Ohiko galderak

Ez. Sistemak nahi gabeko jarduera-uzteak babesten ditu; ez da babestutako egoeratzat hartzen autonomoak libreki erabakitako itxiera, oso kasu zehatzetan izan ezik (adibidez, bezeroaren ez-betetze larria behar bezala egiaztatutako TRADEren kasuan). 

Oro har, prestazioaren zenbatekoa oinarri arautzailearen %70 da, benetan kotizatutako azken 12 oinarrien batez besteko gisa kalkulatuta. IPREMari eta ardurapean seme-alabak izateari lotutako gehieneko eta gutxieneko mugak daude. 

Jarduera uzteagatik kotizatutako hilabeteen arabera, gutxienez 4 hilabete (12 eta 17 hilabete bitartean kotizatu baduzu) eta gehienez 24 hilabete (48 hilabete edo gehiago kotizatu baduzu).

Oro har, prestazioa bateraezina da norberaren edo besteren konturako lanarekin, salbu eta jarduera partzialki eteten denean eta gertaera eragilearen unean jarduera-aniztasuneko egoera jakin batzuk gertatzen direnean, arauan jasota baitaude. 

Kuoten ordainketan egunean ez bazaude, FREMAPek ordaintzeko gonbidapena egingo dizu, 30 eguneko epe luzaezinarekin, ordainketa erregulariza dezazun; ez baduzu egiten, prestazioa ukatuko da. Ondorio-data eta eskubidearen sorrera eskaera legez ezarritako epearen barruan aurkeztearen mende daude.  Prestazioa epez kanpo aurkezten bada eta prestazioa aitortzen bada, arauak jasotzen dituen aldiko zehapenak aplikatuko dira, eta prestaziorako eskubide-egunak galduko dira.