Arreta psikosoziala Laneko Istripu bidezko larrialdietarako

Gertakariaren unean edo hurrengo egunetan pertsona batekin egiten den lehen arreta da.

Esku-hartze psikosoziala gizarte-langile batek edota psikologo batek egin ahal izango du, funtsean eustea baita helburua.

Ekintza hauek burutzea dakar:

• Eragindakoen beharrekin lagundu.

• Biktimei lagundu.

• Sostengua eta babesa eskaini, segurtasuna transmitituz.

• Egoera zaurgarriak identifikatu.

• Emozioak eta sentimenduak erakusten lagundu eragin handiko egoeretan.

• Sare familiar nahiz sozialarekin dagoen harremana sustatu.

• Autolaguntza sustatu.

• Autonomia bultzatu (erabakiak hartzen lagundu).

• Operazio-taldeen arteko koordinazioa.

Ezaugarri hauek dituen kaoseko egoera bat gertatzean desorekak egon daitezke informazioari, antolakuntzari, deribatzeari... dagokionez.

Ekintza hauek burutzea dakar:

• Alderdi inplikatuen bidez lortutako informazioa eta jarduera antolatu eta koordinatu istripuak hasieran sortzen duen kaosean.

• Fase larrienean eragindakoei lagundu, haiek lasaituz eta izan ditzaketen zalantzen aurrean lagunduz.

Istripuaren larritasunaren arabera, langile kopurua egokituko da, esku-hartzeko prozesuaren denboraren eta eragindakoen kopuruaren arabera.

Jarduera-protokoloa aktibatzeko eskaera egingo du eremuko gizarte-langileak, eta bertan jakinaraziko dizkio egoera eta haren larritasuna Saileko Zuzendaritzari. Azken horrek erabakiko du protokoloa aktibatu edo ez. 

Hiru esku-hartze maila ezartzen dira: 

• 1. maila. Trauma osteko estresagatik egindako esku-hartze esklusiboa enpresako langileekin.

• 2. maila. Hainbat heriotza edo lesionatu dituen istripu anitz batean esku-hartzea.

• 3. maila. Esku hartzea larrialdi handi edo biktima asko dituen hondamendiko kasuetan.

1. maila. Trauma osteko estresagatik egindako esku-hartze esklusiboa enpresako langileekin

Enpresa batean istripu larri zirraragarri bat gertatu ondoren, estres kolektibo bat garatu daiteke, gizabanakoaren oreka emozionala ezegonkortu dezakeena. 

Tentsio emozional handiegia sortzen da

alterazio fisiologikoak, kognitiboak eta jokabidezkoak. 

Trauma osteko estresaren nahasmendua antsietate-nahasmendu bat da, eta larritasun, beldur edo inpotentzia handiko egoeren ostean ager daiteke.

Esku-hartze honen helburua hau izango da:

• Eragindakoei lagundu eta babesa eskaini.

• Sortzen diren beharrekin lagundu (medikura, psikologora etab. bidali).

• Biktimei eta eragindako bestelako langileei lagundu.

• Harreman soziala sustatu.

Talde-dinamika egokia egoteko, parte-hartzaileen kopuru onena 8 eta 15 pertsona bitartekoa izan ohi da.

Kopurua txikiagoa bada, enpresako langileei banaka laguntzeko aukera dago.

2. maila. Hainbat heriotza edo lesionatu dituen istripu anitz batean esku hartzea

2. mailan, biktimen kopurua (istripua izan duten langileak eta/edo hildakoak) 4 eta 10 artekoa izango da. 

Hainbat pertsona eragiten dituen eta Mutualitatearen profesionalen jarduera eskatzen duen istripu baten kasuan, eta, gainera, enpresak berehala erantzuna eman behar badio egoera horri, beharrezkoa da esku-hartze psikosoziala egitea, burokrazia arintzeko nahiz langileari eta familiari arreta zuzena eta pertsonalizatua eskaintzeko.

Esku-hartze horren helburua hau da:

• Eragindakoei babesa eskaini eta lagundu, ziurgabetasuneko uneetan segurtasuna helarazteko.

• Sortzen diren behar pertsonalei erantzutea.

• Biktima eta senideak babestu.

• Istripuaren berri eman eta beharrezko izapideak kudeatzen lagundu.

• Barne eta kanpo baliabideak aktibatu.

• Mutualitatetik kanpo dauden erakundetara zuzendu (gizarte-zerbitzuak, enbaxadak, kontsuletxeak, elkarteak...)

3. maila. Esku hartzea larrialdi handi edo biktima asko dituen hondamendiko kasuetan

3. mailako esku-hartzetzat hartzen da larrialdi edo hondamendi handi baten aurrean aktibatzen dena, non eragindako pertsonen kopurua handia den (10etik gorakoa), edo gertakariaren magnitudeak antolaketan, gizartean eta emozioan inpaktu handia sortzen duena, esku hartzeko ohiko eremua gaindituz.

Horrelako egoeretan sartzen dira, besteak beste, leherketak, ihes kimikoak, lan istripu handiak, hondoratzeak, hondamendi naturalak edo atentatuak, eta erantzunaren konplexutasuna eta diziplina anitzeko koordinazio intentsibo baten beharra dituzte ezaugarri.

Esku-hartzearen ezaugarriak

• Zeharkako biktima eta/edo kaltetu asko (familiak, lankideak, lan-ingurunea).

• Karga emozional handia eta esposizio mediatikoa.

• Esku-hartze luzea denboran zehar, hainbat faserekin (berehalakoa, jarraipena eta itxiera).

• Esku-hartzen duten eragile ugari (barnekoak eta kanpokoak).

• Antolaketa-egitura espezifikoaren beharra (talde zabaldua edo larrialdietako erretena).

Esku-hartzearen helburua

Erantzun integrala, antolatua eta koordinatua ematea, eragindako pertsona guztiei arreta psikosoziala bermatzeko, krisiaren kudeaketa erraztuz eta gertakariaren eraginaren ondoren emozioak eta gizartea suspertzen lagunduz.

Esku-hartzearen helburuak

• Eragindako pertsonei lagundu eta babesa eskaini.

• Sor daitezkeen premiei berehala erantzutea.

• Biktimei, senideei eta inplikatutako beste kolektibo batzuei harrera egitea.

• Kontaktu soziala eta laguntza-sarea sustatzea.

• Deribazioa behar duten arrisku psikologikoko egoerak goiz detektatzea.

• Esku-hartzen duten sistemekin jarduketa koordinatzea.

• Arreta integralerako beharrezkoak diren barneko eta kanpoko baliabideak aktibatzea.